KHÔ HỌNG

Khô họng là triệu chứng thường gặp vùng cổ họng. Cổ họng bị khô khi thời tiết hanh khô hoặc nằm lâu, nằm ngủ dưới máy lạnh (máy điều hòa), có thể tạm thời và sẽ tự biến mất sau khoảng thời gian ngắn. Triệu chứng khô họng kéo dài sẽ gây cảm giác khó chịu như khó khăn trong ăn uống, giao tiếp, thay đổi vị giác hoặc nhiễm trùng răng miệng.

Tổng quan triệu chứng khô họng

TỔNG QUAN VỀ TRIỆU CHỨNG KHÔ HỌNG

Cổ họng bị khô là triệu chứng khá phổ biến mà hầu hết mọi người đều chủ quan. Tuy nhiên, khô họng kéo dài là triệu chứng tiềm ẩn nguy cơ mắc rất nhiều bệnh lý khác nhau, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người bệnh.

Khô họng là gì?

Khô họng (tên tiếng Anh: dry throat) là cảm giác thô ráp, trầy xước, đôi khi ngứa ở cổ họng. Tình trạng giảm tiết nước bọt trong miệng khiến màng nhầy bị khô gây khô cổ họng và ngứa, đặc biệt phổ biến trong những tháng khô lạnh và bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên lan rộng.

Triệu chứng khô họng: Nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị phòng ngừa
  • Có nhiều nguyên nhân khiến Cô Bác, Anh Chị bị khô họng như tập thể dục, mất nước, sử dụng thuốc lá, cần sa, căng giọng, nôn ói, ho nhiều, viêm họng, thở bằng miệng khi ngủ, dị ứng, nhiễm trùng, bệnh lý tiêu hóa trên hoặc trong một số trường hợp hiếm gặp là ung thư thực quản và vòm họng.
  • Người bệnh nên đi thăm khám nếu bị khô họng kéo dài hơn 1 đến 2 tuần. Nên đi khám bác sĩ ngay nếu Cô Bác, Anh Chị có các mảng trắng trên amidan (có thể là dấu hiệu của viêm họng liên cầu khuẩn hoặc bệnh tăng bạch cầu đơn nhân), ho dai dẳng hoặc tiết ra chất nhầy, các mảng trắng và mẩn đỏ trên lưỡi hoặc trong miệng mà không biến mất, sốt cao hoặc có cảm giác có dị vật mắc kẹt trong cổ họng mà không biến mất.
NGUYÊN NHÂN GÂY KHÔ HỌNG

NGUYÊN NHÂN NÀO KHIẾN CỔ HỌNG BỊ KHÔ?

Có nhiều nguyên nhân khiến cổ họng bị khô, một số trường hợp triệu chứng có thể tự khỏi hoặc Cô Bác, Anh Chị tự khắc phục bằng các cách điều trị đơn giản tại nhà. Tuy nhiên, cũng có những nguyên nhân đến từ bệnh lý sẽ khiến tình trạng khô cổ họng kéo dài, đôi khi trở thành triệu chứng mạn tính như viêm mũi dị ứng, bệnh trào ngược dạ dày – thực quản (GERD), cảm lạnh,…

Cảm giác khô họng là dấu hiệu của bệnh gì?

Khô họng có thể là dấu hiệu cảnh báo của một số bệnh lý, các nguyên nhân khô họng phổ biến bao gồm:

Mất nước gây khô cổ họng

Cảm giác khô cổ họng có thể chỉ đơn giản là một dấu hiệu cho thấy tình trạng uống không đủ nước. Khi không được bù đủ nước, hệ bài tiết của cơ thể sẽ giảm, theo đó lượng nước bọt giúp làm ẩm miệng và cổ họng cũng giảm. Dịch tiết sinh lí của mũi xoang – dịch thường xuyên “chảy” qua họng, cũng bị giảm. Sự tiết nhầy tại chỗ của niêm mạc họng cũng giảm gây ra khô họng. Đó là nguyên nhân gây khô cổ họng do uống nước không đủ (khô họng khô miệng).

Ngoài ra, Cô Bác, Anh Chị còn có thể bị khô họng do mất nước, nghĩa là uống đủ nước nhưng lượng nước bị mất quá nhiều, quá trình này xảy ra khi cơ thể đổ nhiều mồ hôi, bị sốt cao,… Mất nước có thể gây ra các triệu chứng sau:

  • Khô cổ họng khát nước
  • Tiểu ít và nước tiểu sậm màu
  • Mệt mỏi
  • Chóng mặt

Bị khô họng do thở bằng miệng khi ngủ

Cô Bác, Anh Chị có thể bị khô họng nếu thở bằng miệng trong lúc ngủ. Không khí làm khô nước bọt vốn thường giữ ẩm cho miệng và cổ họng. Ngoài bị khô họng, thở bằng miệng cũng có thể gây ra các triệu chứng như hôi miệng, ngáy, mệt mỏi vào ngày hôm sau.

Ngủ ngáy có thể là một dấu hiệu của hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Đặc trưng bởi tình trạng các quãng thở và ngưng thở liên tục xen kẽ nhau suốt cả đêm.

Thở miệng có thể do hiện tượng sung huyết tạm thời của niêm mạc mũi ở người bệnh cảm lạnh, cảm cúm, viêm mũi xoang dị ứng. Nó cũng có thể do tắc nghẽn mạn tính ở mũi, hậu quả của dị hình vách ngăn mũi, viêm mũi xoang mạn tính thoái hóa niêm mạc, polyp mũi và các loại khối u khác.

Viêm mũi dị ứng (Chất kích thích môi trường)

Hệ miễn dịch đóng vai trò bảo vệ cơ thể chống lại những tác nhân nguy hại xâm nhập. Ở những người bị dị ứng, hệ miễn dịch lại phản ứng “thái quá” với những tác nhân có vẻ “thông thường” trong môi trường sống. Phản ứng dị ứng này có thể gây ra các triệu chứng như chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi, hắt hơi, ho, ngứa mắt, miệng hoặc da. Theo thống kê của Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ năm 2012, khoảng 30 – 40% dân số thế giới bị ảnh hưởng bởi dị ứng, đây cũng là 1 trong 3 bệnh phổ biến trong thế kỷ 21.

Có nhiều nguyên nhân trong không khí gây kích ứng đường hô hấp như:

  • Khói bụi, mạt bụi, nấm mốc và phấn hoa.
  • Các hạt hóa học, chẳng hạn như sulfur dioxide hoặc nitric oxide.
  • Không khí sạch quá khô hoặc quá lạnh.
  • Lông thú cưng.

Nghẹt mũi khiến người bệnh phải thở bằng miệng gây khô cổ họng. Chất nhầy cũng có thể chảy xuống phía sau cổ họng được gọi là chảy dịch mũi sau quá mức sẽ gây đau họng.

Cảm lạnh

Cảm lạnh là bệnh lý thường gặp gây ra bởi nhiều loại virus khác nhau. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), người trưởng thành trung bình mỗi năm sẽ bị cảm lạnh từ 2 đến 3 lần. Cảm lạnh có thể làm cho cổ họng bị khô kéo dàingứa cùng với các triệu chứng kèm theo như:

  • Nghẹt mũi, chảy nước mũi
  • Hắt hơi
  • Ho, ho khan
  • Đau nhức toàn thân
  • Sốt nhẹ

Bệnh cúm

Cảm cúm là một bệnh về đường hô hấp, tác nhân gây ra bệnh cúm là virus cúm. Bệnh tương tự như cảm lạnh nhưng các triệu chứng cúm có xu hướng nghiêm trọng hơn gồm nghẹt mũi, khô rát cổ họng hoặc người bệnh có thể gặp thêm một số triệu chứng khác như:

Bệnh cúm kéo dài không được điều trị có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt là ở trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người mắc bệnh mạn tính hoặc hệ miễn dịch bị suy yếu. Các biến chứng của cúm bao gồm:

  • Viêm phổi
  • Viêm phế quản
  • Viêm xoang
  • Viêm tai
  • Lên cơn hen suyễn ở người đã bị hen suyễn

Trào ngược dạ dày – thực quản

Trào ngược dạ dày – thực quản (GERD) xảy ra khi cơ vòng thực quản dưới (LES) không thắt chặt hoặc đóng đúng cách. Cơ vòng thực quản thường mở ra trong một khoảng thời gian ngắn khi Cô Bác, Anh Chị nuốt một thứ gì đó. Axit dạ dày có thể trào ngược lên thực quản khi LES không đóng lại đúng cách.

Trào ngược axit lên đến cổ họng có thể gây các triệu chứng như nóng và khô rát cổ họng. Dịch axit dạ dày làm bỏng rát và tổn thương niêm mạc thực quản, họng, hạ họng và thanh quản. Bệnh GERD nếu không được điều trị sớm sẽ có nguy cơ tiến triển thành bệnh mạn tính, dẫn đến tình trạng khô họng kéo dài và một số biến chứng nguy hiểm.

Viêm họng liên cầu khuẩn

Viêm họng do liên cầu khuẩn là một dạng nhiễm trùng vùng họng gây ra bởi vi khuẩn Streptococcus. Khi mắc bệnh, cổ họng thường sẽ rất khô và đau rát. Ngoài triệu chứng khô họng, người bệnh viêm họng liên cầu khuẩn còn xuất hiện một số triệu chứng khác bao gồm:

  • Sưng đỏ amidan
  • Xuất hiện các mảng trắng trên amidan
  • Sưng hạch bạch huyết ở cổ
  • Sốt
  • Phát ban
  • Đau nhức cơ
  • Buồn nôn và nôn ói

Viêm amidan

Amidan bao gồm 2 tổ chức bạch huyết (lympho) nằm ở phía sau của hầu họng, cũng là nơi giao nhau của đường ăn uống và đường hô hấp. Đây là cơ quan đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ đường hô hấp bằng hai cách:

  • Amidan ngăn chặn sự xâm nhập của các vi sinh vật gây bệnh như vi khuẩn, nấm và virus.
  • Amidan tiết ra các kháng thể chống lại nhiễm khuẩn do các tác nhân gây bệnh.

Viêm amidan là tình trạng nhiễm trùng ở hai khối mềm phía sau cổ họng, nơi giáp ranh họng – miệng giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng. Bệnh thường do nhiễm vi khuẩn hoặc virus gây khô rát cổ họng cùng với các triệu chứng khác như:

  • Sưng đỏ amidan
  • Mảng trắng trên amidan
  • Sốt
  • Sưng hạch bạch huyết ở cổ
  • Khàn giọng
  • Hơi thở hôi
  • Đau đầu

Bệnh tăng bạch cầu đơn nhân

Bệnh bạch cầu đơn nhân (bệnh truyền nhiễm mono/bệnh hôn) là nhóm các triệu chứng gây ra bởi virus Epstein-Barr (EBV). Virus này chủ yếu lây lan qua nước bọt của người nhiễm bệnh khi ho, hắt hơi, hôn nhau, ăn uống chung, bệnh không thể lây nhiễm qua máu. Các triệu chứng thường gặp của bệnh tăng bạch cầu đơn nhân bao gồm:

  • Mệt mỏi
  • Sốt
  • Sưng hạch bạch huyết ở cổ và nách
  • Đau đầu
  • Sưng amidan
  • Khô cổ họng kéo dài

Một số nguyên nhân ít phổ biến hơn gây khô họng

Trong một số trường hợp, khô họng có thể là triệu chứng của các bệnh lý gây tổn thương cổ họng hoặc nhiễm trùng, bao gồm:

  • Ung thư cổ họng, ung thư thực quản trong một số ít trường hợp.
  • Hắng giọng hoặc ho quá mức.
  • Nôn ói quá mức.
  • Hút thuốc lá hoặc cần sa.
  • Tiếp xúc với hóa chất độc hại.
  • Lạm dụng giọng nói, căng giọng.
Các Triệu Chứng Khô Họng

Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Cô Bác, Anh Chị có thể không cần đến khám bác sĩ nếu triệu chứng khô họng thuyên giảm khi điều trị tại nhà hoặc thay đổi thói quen sinh hoạt. Tuy nhiên, Cô Bác, Anh Chị nên đi thăm khám ngay nếu khô họng kéo dài hơn một tuần và các triệu chứng kèm theo trở nên trầm trọng hơn. Các triệu chứng có thể cho thấy tình trạng sức khỏe nghiêm trọng, bao gồm:

  • Mệt mỏi, suy nhược
  • Ngáy to vào ban đêm
  • Sốt cao (cao hơn 103 độ F hay trên 38 độ C)

Thăm khám bệnh lý tiêu hóa tại noisoitieuhoa.com dễ dàng hơn với hình thức khám bảo hiểm y tế (BHYT). Kể từ 01/06/2023, trung tâm tiêu hóa noisoitieuhoa.com chính thức áp dụng thanh toán khám bảo hiểm y tế, giúp Cô Chú, Anh Chị yên tâm chữa bệnh với bảng giá nội soi tiêu hóa phù hợp.

Cô Chú, Anh Chị có thể đọc thêm về thủ tục khám BHYT của trung tâm nội soi noisoitieuhoa.com ngay tại đây: KHÁM BHYT.

TRIỆU CHỨNG NÀO THƯỜNG ĐI KÈM VỚI KHÔ CỔ HỌNG?

Phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, nguyên nhân và mức độ tổn thương mà cơ thể sẽ xuất hiện một hoặc nhiều triệu chứng đi kèm khô cổ họng khác nhau. Thông thường, chứng khô họng sẽ có dấu hiệu gia tăng vào ban đêm, có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Một số triệu chứng kèm theo khô họng phổ biến bao gồm tức ngực, khó thở, ho khan, viêm họng, sốt, mệt mỏi,…

Các triệu chứng tiêu hóa đi kèm với khô họng là gì?

Khô cổ họng kéo dài có thể kèm theo các triệu chứng khác ảnh hưởng đến đường tiêu hóa do bệnh trào ngược dạ dày – thực quản, bao gồm:

  • Cảm giác nóng rát ở ngực (ợ nóng), thường là sau khi ăn, có thể nặng hơn vào ban đêm
  • Tức ngực
  • Khó nuốt
  • Khó tiêu do axit
  • Khó thở
  • Buồn nôn, nôn
  • Ho khan
  • Miệng tiết nhiều nước bọt, hôi miệng, mòn men răng

Các triệu chứng khác có thể xảy ra cùng với khô họng

Khô cổ họng có thể đi kèm với các triệu chứng liên quan đến các hệ thống cơ thể khác như hệ thống miễn dịch hoặc hệ tuần hoàn, bao gồm:

  • Đau nhức toàn thân
  • Mờ mắt hoặc song thị
  • Khó nuốt
  • Sưng hạch bạch huyết ở cổ
  • Mệt mỏi
  • Sốt, cảm lạnh
  • Tụt huyết áp
  • Yếu cơ

Các triệu chứng nguy hiểm cần cấp cứu ngay

Trong một số trường hợp, người bị khô họng kéo dài có thể xảy ra cùng với các triệu chứng khác cho thấy tình trạng nghiêm trọng hơn cần được đến bệnh viện để được chăm sóc y tế ngay. Các dấu hiệu và triệu chứng bao gồm sốt cao và amidan sưng, đỏ hoặc loang lổ màu trắng.

Phương Pháp Điều Trị Khô Họng

PHƯƠNG TIỆN CHẨN ĐOÁN TRIỆU CHỨNG KHÔ HỌNG

Khô họng thường diễn ra trong một thời gian ngắn và có thể tự hết mà không cần can thiệp y tế. Tuy nhiên, nếu Cô Bác, Anh Chị bị khô họng kéo dài hoặc bác sĩ nghi ngờ đây là dấu hiệu của các bệnh lý khác, thì khám lâm sàng kết hợp với các phương tiện cận lâm sàng sẽ được bác sĩ chỉ định để chẩn đoán triệu chứng khô họng, tìm ra nguyên nhân gây bệnh và đưa ra phương pháp điều trị hiệu quả.

Khám lâm sàng

Khám lâm sàng là bước đầu tiên giúp bác sĩ nắm được thông tin bệnh sử, tình trạng bệnh lý cũng như sức khỏe hiện tại của Cô Bác, Anh Chị. Từ đó, bác sĩ sẽ đưa ra các chẩn đoán ban đầu cũng như chỉ định các cận lâm sàng phù hợp để tìm ra bệnh lý chính xác.

Bên cạnh đó, bác sĩ sẽ thực hiện khám sức khỏe tổng quát và thu thập thông tin tình trạng sức khỏe bệnh nhân thông qua các câu hỏi như:

  • Các triệu chứng của Cô Bác bắt đầu từ khi nào? Chúng liên tục hay không thường xuyên?
  • Cô Bác có đang gặp khó khăn khi nuốt không?
  • Hiện Cô Bác có đang hút thuốc lá hoặc cần sa không?
  • Cô Bác có gặp phải bất kỳ triệu chứng nào khác như buồn nôn, khó thở, sốt không?
  • Cô Bác thấy bất kỳ mảng trắng hoặc mủ trong cổ họng không?
  • Các bệnh lý tiêu hóa nào mà Cô Chú đã từng mắc phải?
  • Các bệnh đang điều trị và loại thuốc đang sử dụng bao gồm thực phẩm chức năng?
  • Các loại dị ứng mà cơ thể đã từng gặp phải?

Cận lâm sàng chẩn đoán

Thông qua cận lâm sàng các bác sĩ sẽ xác định được nguyên nhân gây triệu chứng khô họng, vị trí tổn thương do bệnh lý trào ngược dạ dày – thực quản (nếu mắc phải) dựa vào kết quả xét nghiệm, nội soi tiêu hóa, chẩn đoán hình ảnh và các đánh giá chức năng.

Xét nghiệm

  • Xét nghiệm máu: giúp xác định nồng độ hồng cầu, bạch cầu hoặc xem tế bào bạch cầu có hình dạng bất thường hay không. Ngoài ra, xét nghiệm máu có thể giúp đánh giá chức năng gan và các chức năng khác trong cơ thể.
  • Xét nghiệm kháng thể: xét nghiệm monospot để kiểm tra máu có các kháng thể chống virus Epstein-Barr không trong chẩn đoán bệnh tăng bạch cầu đơn nhân.

Xét nghiệm liên cầu khuẩn nhóm A: bằng cách lấy bệnh phẩm là dịch nhầy ở họng soi tươi hoặc nuôi cấy để tìm ra liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A. Ngoài ra, còn định lượng kháng thể kháng liên cầu trong máu thông qua phản ứng ALSO tăng chậm và tăng không liên tục để góp phần vào chẩn đoán bệnh.

Xét nghiệm dịch tiết được lấy từ họng người bệnh để tìm ra nguyên nhân dẫn tới nhiễm khuẩn.

Nội soi ống tiêu hóa

Phụ thuộc vào các triệu chứng và tiểu sử bệnh mà khi đến thăm khám tại phòng khám nội soi dạ dày, Cô Bác, Anh Chị có thể được chỉ định nội soi theo từng cơ quan hoặc toàn bộ ống tiêu hóa.

Nội soi ống tiêu hóa trên bao gồm nội soi thực quản, nội soi dạ dày, đây là phương pháp thông dụng và có độ chính xác cao để chẩn đoán triệu chứng khô họng. Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, biểu hiện lâm sàng, kết quả xét nghiệm mà phương pháp nội soi có hoặc không có sinh thiết.

  • Nội soi phối hợp sinh thiết làm giải phẫu bệnh ở những vùng bất thường, có thể phát hiện sự thay đổi của lớp biểu mô trụ trong bệnh Barrett thực quản.
  • Nội soi thực quản – dạ dày – tá tràng giúp chẩn đoán các bệnh lý ở ống tiêu hóa trên gây khô họng như trào ngược dạ dày – thực quản.

noisoitieuhoa.com là phòng khám nội soi dạ dày tại TPHCM tiên phong trong việc chẩn đoán bệnh lý tiêu hóa và tầm soát ung thư tiêu hóa. Cô chú, anh chị có thể đặt lịch hẹn với bác sĩ noisoitieuhoa.com để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây khô họng kéo dài do trào ngược dạ dày thực quản.

Chẩn đoán hình ảnh

Chụp X-quang cản quang: kỹ thuật sử dụng chất tương phản bari để phủ lên niêm mạc dạ dày – thực quản, giúp phát hiện các vết loét thực quảnhẹp thực quản. Tuy nhiên, chụp X-quang cản quang không hiệu quả để phát hiện bệnh trào ngược dạ dày – thực quản ở mức độ nhẹ và vừa.

Chụp cắt lớp vi tính (CT Scan): được đánh giá cao hơn so với chụp X-quang, đặc biệt trong việc chẩn đoán ung thư, chụp CT thực quản có thể phát hiện có khối u, tình trạng di căn và mức độ khối u phát triển như thế nào.

Ngoài ra, chụp MRI cũng có thể được chỉ định để tạo hình chi tiết các cơ quan và mô, giúp bác sĩ có thể đánh giá tổng quan và chính xác hơn.

Đánh giá chức năng

Bác sĩ sẽ chỉ định Cô Bác, Anh Chị thực hiện các xét nghiệm như kiểm tra độ pH hoặc đo áp lực thực quản. Mục đích để bác sĩ xác định có bị trào ngược dạ dày – thực quản hay không, đồng thời loại trừ các bệnh lý liên quan khác.

  • Kiểm tra độ pH: Nếu kết quả nội soi không thấy bất thường, bác sĩ có thể đo nồng độ axit bên trong thực quản bằng cách thực hiện kiểm tra pH 24 giờ kể cả khi đã điều trị bằng thuốc ức chế bơm proton. Phương pháp này sẽ đo lượng axit trong thực quản khi cơ thể ở các trạng thái khác nhau, chẳng hạn như trong khi ăn hoặc ngủ.
  • Đo áp lực thực quản (Esophageal manometry): giúp đo các cơn co thắt trong thực quản khi người bệnh nuốt. Đo áp lực thực quản được sử dụng để đánh giá nhu động thực quản trước khi điều trị phẫu thuật.

PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ TRIỆU CHỨNG KHÔ HỌNG

Trong phần lớn các trường hợp, người bệnh có thể tự điều trị triệu chứng khô cổ họng tại nhà bằng một số biện pháp thay đổi thói quen sinh hoạt. Tuy nhiên, người bệnh nên đến gặp bác sĩ nếu tình trạng khô họng kéo dài, diễn tiến dai dẳng, lặp lại nhiều lần hoặc đi kèm với các triệu chứng nghiêm trọng khác.

Phương pháp điều trị khô cổ họng là gì?

Cách chữa khô họng phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra tình trạng cổ họng bị khô và các triệu chứng đi kèm. Một số cách trị khô cổ họng phổ biến như uống nhiều nước, súc miệng bằng nước muối sinh lý, sử dụng thuốc, ngưng hút thuốc lá, vệ sinh nhà cửa thường xuyên,…

Điều trị khô họng do mất nước

Cơ thể bị thiếu nước gây khô họng, người bệnh nên bổ sung lượng nước vào sao cho cân bằng với lượng nước mà cơ thể đã bài tiết ra ngoài. Lượng nước trung bình cần thiết trong trạng thái bình thường để duy trì sự cân bằng khoảng 1,5 – 2l mỗi ngày. Trong đó, khoảng 20% lượng nước được cung cấp thông qua các loại trái cây, rau củ quả và các loại thực phẩm khác. Tránh sử dụng các loại nước ngọt và cà phê vì chúng có thể khiến tình trạng mất nước trở nên trầm trọng hơn.

Điều trị khô họng do thở bằng miệng khi ngủ

Nếu người bệnh có vấn đề về mũi xoang hoặc nghẹt mũi, có thể khắc phục tạm thời bằng cách sử dụng miếng dán ngoài để giữ cho mũi thông thoáng khi ngủ.

Đối với chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, bác sĩ có thể kê đơn một thiết bị răng miệng giúp định vị lại hàm hoặc sử dụng phương pháp thở áp lực dương liên tục (CPAP) để duy trì một áp lực dương liên tục trong suốt chu kỳ thở.

Điều trị khô họng do viêm mũi dị ứng

Để ngăn ngừa các triệu chứng dị ứng, hãy tránh tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng bằng các cách sau đây:

  • Hạn chế ra ngoài vào những ngày gió hanh khô.
  • Đóng kín cửa khi bên ngoài có nhiều phấn hoa.
  • Đeo khẩu trang khi vệ sinh nhà cửa hoặc khi đi ra ngoài vào mùa nhiều phấn hoa. Tuy nhiên, ở Việt Nam, dị ứng với mạt bụi nhà là thường gặp nhất.
  • Vệ sinh nhà cửa thường xuyên, loại bỏ bụi bặm, nấm mốc, nhất là ở các khu vực tối và ẩm.
  • Tránh để vật nuôi vào phòng ngủ.
  • Giặt drap giường, gối hàng tuần bằng nước nóng.

Để điều trị viêm mũi dị ứng, bác sĩ có thể kê toa các loại thuốc gồm thuốc kháng histamine, thuốc xịt mũi, thuốc nhỏ mắt dị ứng hoặc tiêm ngừa dị ứng.

Điều trị khô họng do bệnh cảm lạnh

Bệnh cảm lạnh tuy không nguy hiểm nhưng sẽ cần vài ngày để điều trị dứt điểm. Thuốc kháng sinh sẽ không được chỉ định điều trị cảm lạnh. Thuốc có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn chứ không thể diệt virus. Một số phương pháp thường được sử dụng để điều trị bệnh cảm lạnh giúp cơ thể nhanh chóng hồi phục, bao gồm:

  • Uống thuốc giảm đau, hạ sốt không kê đơn như acetaminophen hoặc ibuprofen khi có sốt.
  • Dùng viên ngậm ho để làm dịu cổ họng.
  • Uống nước ấm, trà gừng ấm.
  • Súc miệng bằng nước muối sinh lý.
  • Uống nhiều nước.
  • Sử dụng thuốc xịt thông mũi để giảm nghẹt mũi.
  • Nghỉ ngơi nhiều.
  • Bật máy tạo độ ẩm để làm ẩm không khí trong phòng.

Điều trị khô họng do bệnh cúm

Các loại thuốc kháng virus sẽ làm giảm các triệu chứng cúm và giúp cơ thể nhanh hồi phục. Người bệnh nên bắt đầu uống thuốc trong vòng 48 tiếng khi mới bắt đầu xuất hiện các triệu chứng để thuốc phát huy công dụng tốt nhất. Các phương pháp điều trị bệnh cúm giúp giảm đau họng và các triệu chứng khác, bao gồm:

  • Nghỉ ngơi nhiều.
  • Dùng viên ngậm trị viêm họng.
  • Súc miệng bằng nước muối sinh lý.
  • Uống nước ấm, trà gừng ấm.
  • Uống thuốc giảm đau, hạ sốt không kê đơn như acetaminophen hoặc ibuprofen khi có sốt.

Điều trị khô cổ họng do bệnh trào ngược dạ dày – thực quản

Hầu hết người bệnh có thể kiểm soát sự khó chịu do bệnh trào ngược dạ dày – thực quản bằng cách thay đổi thói quen sinh hoạt và dùng thuốc. Nhưng nếu người bệnh bị trào ngược dạ dày – thực quản nặng nên đi tham vấn bác sĩ ở bệnh viện, phòng khám dạ dày để được tư vấn thuốc điều trị và thay đổi thói quen sinh hoạt giúp điều trị trào ngược dạ dày.

  • Thuốc điều trị bệnh trào ngược dạ dày – thực quản: sử dụng thuốc không kê đơn (OTC) hoặc thuốc kê đơn bao gồm thuốc kháng axit dạ dày, thuốc ức chế axit dạ dày và thuốc ức chế bơm proton (PPI).
  • Thay đổi thói quen sinh hoạt: Một số biện pháp thay đổi thói quen sinh hoạt có thể giúp người bệnh giảm triệu chứng trào ngược axit dạ dày, bao gồm:
  • Nâng đầu giường khoảng 15 cm (6 inch).
  • Hạn chế sử dụng thực phẩm và đồ uống có thể gây kích ứng niêm mạc thực quản như trái cây và nước trái cây họ cam quýt, các sản phẩm cà chua và hạt tiêu.
  • Hạn chế sử dụng thực phẩm và đồ uống chứa chất kích thích mạnh gây bài tiết axit như chất béo, sô-cô-la, caffeine và đồ uống có cồn.
  • Chia nhỏ các phần ăn trong mỗi bữa có thể giúp kiểm soát các triệu chứng trào ngược.
  • Hạn chế nằm sau khi ăn vì dạ dày cần ít nhất từ 2-3 giờ để axit trong dạ dày giảm xuống.
  • Dành thời gian hợp lý cho mỗi bữa ăn, nên ăn chậm, nhai kỹ.
  • Ngừng hút thuốc: Hút thuốc lá làm suy yếu cơ thắt thực quản dưới. Do đó, ngừng hút thuốc là điều quan trọng để giảm các triệu chứng trào ngược dạ dày – thực quản.
  • Giữ cân nặng hợp lý vì nếu thừa cân sẽ khiến các triệu chứng trào ngược diễn ra nghiêm trọng hơn.
  • Tránh mặc quần áo chật, ép eo để hạn chế gây áp lực lên bụng và phần dưới của thực quản.

Điều trị khô cổ họng do viêm họng liên cầu khuẩn

Viêm họng liên cầu khuẩn được điều trị chủ yếu bằng thuốc kháng sinh. Tình trạng khô rát cổ họng và các triệu chứng khác sẽ cải thiện trong vòng hai ngày sau khi bắt đầu dùng thuốc. Tuy nhiên, người bệnh cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào. Tránh ngừng thuốc đột ngột vì sẽ làm giảm hiệu quả điều trị và bệnh có thể tái phát trở lại.

Ngoài ra, các loại thuốc giảm đau không kê đơn như ibuprofen hoặc acetaminophen và súc miệng bằng nước muối sinh lý, viên ngậm giúp giảm nhẹ các triệu chứng.

Điều trị cổ họng bị khô do viêm amidan

Nếu nguyên nhân gây viêm amidan là do vi khuẩn, bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng sinh để điều trị cổ họng bị khô. Viêm amidan do virus thường sẽ tự cải thiện trong vòng 7 – 10 ngày. Dưới đây là một số biện pháp giúp bệnh thuyên giảm nhanh hơn:

  • Uống nhiều nước ấm, trà gừng ấm giúp làm dịu cổ họng.
  • Uống thuốc giảm đau không kê đơn như acetaminophen hoặc ibuprofen.
  • Súc miệng bằng nước muối ấm.
  • Sử dụng máy phun sương để trong phòng hoặc cạnh giường ngủ giúp tạo độ ẩm trong không khí.
  • Nghỉ ngơi nhiều.
  • Dùng viên ngậm trị viêm họng.

Điều trị khô họng do bệnh tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm trùng

Một số phương pháp thường được sử dụng để điều trị bệnh tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm trùng, bao gồm:

  • Nghỉ ngơi nhiều để hệ miễn dịch có điều kiện chống lại virus.
  • Bù nước để tránh tình trạng mất nước.
  • Súc miệng bằng nước muối sinh lý để giảm đau họng.
  • Dùng viên ngậm trị viêm họng.
  • Uống thuốc giảm đau, hạ sốt không kê đơn như acetaminophen hoặc ibuprofen.

Làm cách nào để phòng ngừa chứng khô họng tại nhà?

Không phải tất cả các nguyên nhân gây khô họng đều có thể phòng ngừa được. Tuy nhiên, Cô Bác, Anh chị có thể áp dụng một số biện pháp sau giúp giảm bớt các triệu chứng như:

  • Tạo độ ẩm trong không khí như tắm hơi, sử dụng máy phun sương để trong phòng hoặc cạnh giường ngủ.
  • Thường xuyên súc miệng bằng nước muối giúp diệt các loại vi khuẩn gây hại ở miệng. Mỗi ngày, người bệnh nên xúc nước muối hai lần để giảm đau rát ở cổ họng.
  • Ngậm mật ong pha với nước ấm loãng để kháng khuẩn và giúp vùng cổ dễ chịu hơn.
  • Súc miệng bằng dung dịch giấm táo cũng là cách làm giảm đau rát họng.
  • Dùng viên ngậm để giúp kích thích tuyến nước bọt, làm dịu cổ họng.
  • Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, bổ sung chất dinh dưỡng thiết yếu, nhất là thành phần vitamin từ trái cây và rau xanh.
  • Hạn chế sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá,…
  • Uống đủ nước để giúp giảm tình trạng khô, nghẹn cổ họng. Ngoài nước lọc, người bệnh có thể bổ sung nước ép trái cây để bệnh mau khỏi.
  • Rửa mũi bằng nước muối sinh lý vì một số trường hợp người bệnh bị khô ở vùng mũi dẫn đến khô cổ họng.
  • Nếu thời tiết lạnh, người bệnh cần phải giữ ấm cơ thể.
  • Thường xuyên luyện tập thể dục thể thao để tăng sức đề kháng cho cơ thể.
  • Nâng đầu giường khoảng 15 cm (6 inch) có thể giúp giảm các triệu chứng trào ngược dạ dày – thực quản.

CÂU HỎI TỔNG HỢP

Khô họng (tên tiếng Anh: dry throat) là cảm giác thô ráp, trầy xước, đôi khi ngứa ở cổ họng. Tình trạng giảm tiết nước bọt trong miệng khiến màng nhầy bị khô gây khô cổ họng và ngứa, đặc biệt phổ biến trong những tháng khô lạnh và bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên lan rộng.

Có nhiều nguyên nhân khiến cổ họng bị khô, một số trường hợp triệu chứng có thể tự khỏi hoặc Cô Bác, Anh Chị tự khắc phục bằng các cách điều trị đơn giản tại nhà. Tuy nhiên, cũng có những nguyên nhân đến từ bệnh lý sẽ khiến tình trạng khô cổ họng kéo dài, đôi khi trở thành triệu chứng mạn tính như viêm mũi dị ứng, bệnh trào ngược dạ dày – thực quản, cảm lạnh,…

Khô họng có thể là dấu hiệu cảnh báo của một số bệnh lý, các nguyên nhân khô họng phổ biến bao gồm:

  • Mất nước.
  • Thở bằng miệng khi ngủ.
  • Viêm mũi dị ứng.
  • Cảm lạnh.
  • Bệnh cúm.
  • Bệnh trào ngược dạ dày – thực quản (GERD).
  • Viêm họng liên cầu khuẩn.
  • Viêm amidan.
  • Bệnh tăng bạch cầu đơn nhân.

Phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, nguyên nhân gây triệu chứng khô họng và mức độ tổn thương mà cơ thể sẽ xuất hiện một hoặc nhiều triệu chứng đi kèm khô cổ họng khác nhau. Thông thường, chứng khô họng sẽ có dấu hiệu gia tăng vào ban đêm, có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Một số triệu chứng kèm theo khô họng phổ biến bao gồm khô cổ họng về đêm, tức ngực, khó thở, ho khan, viêm họng, sốt, mệt mỏi,…

Cách chữa khô họng phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra tình trạng cổ họng bị khô và các triệu chứng đi kèm. Một số cách trị khô cổ họng phổ biến như uống nhiều nước, súc miệng bằng nước muối sinh lý, sử dụng thuốc, ngưng hút thuốc lá, vệ sinh nhà cửa thường xuyên,…

TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Trung Tâm Nội Soi Tiêu Hóa – noisoitieuhoa.com.
  2. Burgess, Lana. How do you cure a dry throat? Biên tập bởi Stacy Sampson. 03 14 2018. https://www.medicalnewstoday.com/articles/321201 (đã truy cập 09 25, 2021).
  3. Healthgrades Editorial Staff. Dry Throat. Biên tập bởi William C. Lloyd III. 01 10 2021. https://www.healthgrades.com/right-care/ear-nose-and-throat/dry-throat (đã truy cập 09 25, 2021).
  4. Watson, Stephanie. What Causes Dry Throat, and How Is It Treated? Biên tập bởi Deborah Weatherspoon. 07 24 2020. https://www.healthline.com/health/dry-throat (đã truy cập 09 25, 2021).

TIN SỨC KHỎE

Tổng hợp tin sức khỏe tiêu hóa, cẩm nang sức khỏe tiêu hóa. Nếu nội dung Quý khách quan tâm chưa có, Quý khách có thể liên hệ để đặt câu hỏi với bác sĩ để được tư vấn.

Đặt Lịch Khám Doctor Check

noisoitieuhoa.com

Tiêu Hoá Khoẻ & Ngừa Ung Thư

THỜI GIAN KHÁM BỆNH: THỨ 2 - THỨ 7 (6H - 15H)
VÀ CHỦ NHẬT (7H - 12H)

0939 01 01 01

ĐẶT LỊCH KHÁM TIÊU HÓA

Đặt lịch khám hoặc tầm soát ung thư tiêu hóa với bác sĩ của noisoitieuhoa.com. Các trợ lý Bác sĩ sẽ liên hệ để xác nhận cuộc hẹn với Quý Khách Hàng

    Có Bảo Hiểm Y Tế

    ĐẶT LỊCH KHÁM TIÊU HÓA

    Đặt lịch khám bệnh tiêu hóa hoặc tầm soát ung thư tiêu hóa với bác sĩ của noisoitieuhoa.com. Các trợ lý Bác sĩ sẽ liên hệ để xác nhận cuộc hẹn với Quý Khách Hàng

      Có Bảo Hiểm Y Tế

      Đặt Lịch Khám Doctor Check

      noisoitieuhoa.com

      Tiêu Hoá Khoẻ & Ngừa Ung Thư

      THỜI GIAN KHÁM BỆNH: THỨ 2 - THỨ 7 (6H - 15H)
      VÀ CHỦ NHẬT (7H - 12H)

      0939 01 01 01